Technische basiskennis: biosafety cabinets
Welke typen biosafety cabinets zijn er?
Biosafety cabinets worden ingedeeld in Class I, Class II en Class III. De klassen verschillen in beschermingsdoel, luchtbehandeling en fysieke scheiding tussen gebruiker en werkzone. Class I beschermt vooral gebruiker en omgeving, Class II combineert dit met productbescherming en Class III biedt gesloten glovebox-containment.
In het kort
- Class I biedt geen gecontroleerde productbescherming.
- Class II is de meest gebruikte klasse voor gecombineerde bescherming.
- Class III is volledig gesloten en bedoeld voor hoge containmentbehoefte.
- Binnen Class II bestaan specialistische varianten voor cytotoxische stoffen, 100% afvoer en grote apparatuur.
- Kies de klasse op basis van risicoanalyse, niet op basis van een algemene voorkeur voor “meer bescherming”.
De drie hoofdklassen in één overzicht
| Klasse | Primair beschermingsdoel | Toegang tot werkzone | Typische inzet |
|---|---|---|---|
| Class I | Gebruiker en omgeving | Open voorzijde met inward airflow | Werk met biologische aerosolen wanneer productbescherming niet nodig is. |
| Class II | Gebruiker, product en omgeving | Open voorzijde met inflow en gefilterde downflow | Microbiologie, celkweek, QA/QC en andere aseptische biologische processen. |
| Class III | Maximale fysieke insluiting | Gesloten kamer met handschoenen en transfervoorzieningen | Werkzaamheden met hoge containmentbehoefte. |
Class I: containment zonder productbescherming
Een Class I-kast trekt ruimtelucht door de werkopening naar binnen en filtert de uitblaaslucht. Daarmee wordt primair bescherming van gebruiker en omgeving beoogd. Omdat ongefilterde ruimtelucht de werkzone binnenkomt, biedt Class I geen gecontroleerde productbescherming.
Bekijk de productgroep n-Safe Class I wanneer deze beschermingslogica bij uw toepassing past.
Class II: gecombineerde bescherming
Een Class II-kast combineert inward airflow met HEPA-gefilterde verticale lucht boven het werkvlak. Daardoor kan de kast bescherming bieden aan gebruiker, product en omgeving. Class II is geen enkel uniform ontwerp: verschillen in recirculatie, afvoer, filteropbouw, formaat en toepassingsgebied zijn belangrijk.
Voor routinewerk zijn de n-Safe Pro Class II en n-Safe Premium Class II relevante productgroepen. Voor cytotoxische stoffen, extra grote apparatuur of 100% afvoer bestaan gespecialiseerde varianten.
Class III: gesloten glovebox-containment
Class III is een volledig omsloten kast. De gebruiker werkt via vaste handschoenen en materialen gaan via een transferluik of andere gecontroleerde overdracht naar binnen en buiten. Toevoer- en afvoerlucht worden gefilterd; aanvullende filtratie en gasdichte voorzieningen kunnen onderdeel zijn van de configuratie.
Bekijk n-Safe Class III voor de beschikbare gesloten configuraties.
Subtypen en specialistische uitvoeringen
Naast Class I, II en III bestaan uitvoeringen die voor een specifieker proces zijn ontworpen. De klasse alleen is daarom onvoldoende voor een definitieve keuze.
| Uitvoering | Kenmerk | Wanneer relevant |
|---|---|---|
| Routine Class II | Gecombineerde bescherming en brede configureerbaarheid. | Dagelijks microbiologisch onderzoek en kwaliteitscontrole. |
| Cytotoxische Class II | Meertrapsfiltratie en productspecifieke documentatie voor CMR- of cytotoxische toepassingen. | Bereiding of handling van cytotoxische geneesmiddelen. |
| Class II B2 | 100% externe afvoer. | Wanneer biologische risico’s samengaan met beperkte vluchtige stoffen en de installatie daarop is ontworpen. |
| XL Class II | Vergrote interne hoogte en diepte. | Grote instrumenten, robotica of complexe opstellingen. |
| Premium Class II | Uitgebreide bediening, cleanability en opties. | Intensief gebruik en hoge eisen aan ergonomie en documentatie. |
De klasse is niet hetzelfde als een cleanroomklasse
Biosafety cabinet Class I, II en III beschrijven kasttypen en beschermingsprincipes. ISO Class 5 beschrijft daarentegen een deeltjesconcentratie in lucht. Deze classificaties zijn niet uitwisselbaar. Een kast kan een zeer schone werkzone bieden zonder dat daarmee automatisch alle eisen voor microbiologische veiligheid, asepsis of een volledige cleanroom zijn ingevuld.
Lees meer over ISO Class 5 en laminaire flow en over EN 12469 voor microbiologische veiligheidswerkbanken.
Hoe kiest u de juiste klasse?
Begin bij de risicoanalyse: welk materiaal wordt verwerkt, kan aerosolvorming optreden, moet het product worden beschermd en is fysieke insluiting nodig? Bepaal daarna pas welke klasse, filteropbouw, afvoerwijze en afmeting passen. De hoogste klasse is niet automatisch de beste keuze; een onnodig complexe kast kan de workflow, installatie en het onderhoud juist zwaarder maken.
Wanneer is specialistisch advies verstandig?
Twijfelt u welke biosafety cabinet geschikt is voor uw toepassing? Onze specialisten helpen u graag bij de technische afweging.
Samenvatting voor laboratoria
- Class I: gebruiker en omgeving, geen productbescherming.
- Class II: gebruiker, product en omgeving.
- Class III: gesloten fysieke insluiting.
- Controleer naast de klasse ook afvoer, filters, afmetingen, normdocumentatie en workflow.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen Class I en Class II?
Class I gebruikt inward airflow voor containment maar geen gefilterde downflow voor productbescherming. Class II combineert inward airflow met gefilterde downflow.
Wanneer is een Class III-kast nodig?
Class III wordt overwogen wanneer een volledig gesloten barrière en zeer hoge containmentbehoefte vereist zijn. De keuze volgt uit de risicobeoordeling en toepasselijke eisen.
Is een Class II-kast altijd recirculerend?
Nee. Sommige Class II-configuraties recirculeren een deel van de lucht, terwijl een B2-uitvoering 100% afvoer gebruikt.
Is Class II hetzelfde als ISO Class 5?
Nee. Class II beschrijft een type biosafety cabinet. ISO Class 5 beschrijft luchtzuiverheid op basis van deeltjesconcentratie.
Biedt Class I productbescherming?
Nee. Ongefilterde ruimtelucht stroomt de werkzone in, waardoor Class I niet bedoeld is om het product tegen deeltjes uit de ruimte te beschermen.
Kan één Class II-kast voor alle biologische toepassingen worden gebruikt?
Nee. Risiconiveau, gebruikte stoffen, aerosolvorming, apparatuur, workflow, afvoer en normvereisten bepalen welke uitvoering geschikt is.
Gerelateerde apparatuur
- Biologische veiligheidswerkbanken
- n-Safe Class I
- n-Safe Pro Class II
- n-Safe Premium Class II
- n-Safe Class III
Bekijk alle artikelen in de kennisbank biosafety cabinets.
Technisch advies nodig?
Ivano beschikt over jarenlange ervaring met laboratoriumapparatuur, laboratoriuminrichting en technische laboratoriumprocessen. Vul het formulier op deze pagina in. Wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.
Zakelijke klant worden
- Vaste kortingafspraken
- Maandelijkse acties en aanbiedingen
- Eenvoudig en snel bestellen
- Persoonlijk advies van laboratoriumspecialisten
Registreer als zakelijke klant
Bekijk ook
Stel uw vraag